آسيب شناسي اجتماعي باپايلوت استان آذربايجان شرقي

 

 

ميرسياوش اسبقي     دانشجوي دكتراي مديريت اجتماعي واقتصادي شهري

 

 

چكيده

اجتماعی شدن یعنی این که مردم به کسب عاداتی بپردازند و آرزو هایی داشته باشند که برای جامعه مطلوب است. فرد اجتماعی شده، هنجار ها و ارزش های جامعه را درونی ساخته است واجتماعی شدن در جامعه ای صورت می پذیرد که از وحدت و ثبات فرهنگی بالایی برخوردار بوده و مردم ارزش های واحدی را پذیرفته باشند ودر اين مقاله باجمع بندي مطالعات كتابخانه اي وميداني در استان براساس شاخصه هاي فرهنگي جهت اجرايي ضمن ارايه راهكارهاي كاربردي شدن پيشنهادمناسب بابومي سازي منطقه اي براي مطلوبيت  شده است.

 

كليد واژه:آسيب شناسي ،فرهنگ واقعي ،فرهنگ آرماني،

 

 

مقدمه

 

يك مسأله بيش از ديگر موضوعات بعد از برنامه هاي جناب آقاي دكتر حسيني وزير محترم فرهنگ وارشاد اسلامي دولت دهم ، ذهن انسان را بخود مشغول مي كند كه : در جامعه ايران اسلامي ، تحولات شگرف فرهنگ و ارشاد اسلامي خود را در عرصه فرهنگ چگونه نمايان مي كند ؟ و آيا برنامه هاي دور سوم سفر هيات وزيران بر اين اساس نمايان و جلوه گر خواهد شد ؟

انجام پژوهش سریع در سطوح روستايي و شهرها بر اساس شاخص هاي توسعه فرهنگي كه زير بنا تحولات ميباشد كاري عظيم پذيرفته شده ميباشد ،و به اصرار جمعی از دوستان وشیفتگان فرهنگی گمنام استان وفرهييختگان ازشهرقم؛ ليكن براي برنامه ريزي در وضع موجود و با ديدگاه مطلوب و رسيدن به ايده آل در سياستگذاري استاني حوزه فرهنگ و نگرش هاي اجتماعي از مطالعات پژوهشي و جمع بندي ميداني در مدت كوتاه علاوه بر تاكيد برنامه هاي وزير محترم سلسله فرمايشات نماينده ولي فقيه دراستان وسياست هاي كلان مقام عظماي ولايت در اين راستا  به نظر ميرسد براي استان مفيد باشد .

چارچوب اين مطالعه در واقع جامعه آماري مطالعات در سطح استان بصورت ميداني نمونه اي 100 نفر (برنامه spss )   ميباشد. بطور کلی در مطالعات اجتماعی از دو روش استفاده می‌شود که اصطلاحا یکی را ژرفانگر یا ژرفائی و دیگری راپهنانگر یا پهنایی می‌نامند.

­------------------------------------------------------------------------------

Asmir49@yahoo.com-    -09141614075

روش ژرفائی خاص مطالعات مردم شناسی است و روش پهنائی یا پهنانگر را در مطالعات جامعه شناسی بکار می‌برند.هر یک از این دو روش دارای تکنیک ها یا فنونی خاص هستند . روشهای مذکور را می‌توان به دو دسته تقسیم نمود:

·         روش میدانی :منظور از مطالعات میدانی تحقیقاتی است که موضوع مورد مطالعه در اختیار محقق قرار داشته باشد و یا به عبارت دیگر محقق را بدان دسترسی باشد بعنوان مثال وقتی محقق هدفش مطالعه در زندگی کشاورزان ساکن یک روستا و یا قشری از جامعه و یا گروهی از کارگران یک موسسه تولیدی و یا مردم عشایری باشد مطالعه, از نوع مطالعه میدانی است و اطلاق اصطلاح میدانی به مفهوم ارتباط مستقیم و رویاروی محقق با پدیده های مورد مطالعه ؛كه دراين مقاله ازمطالعات يكي ازاساتيد وپژوهشگران استفاده بسزايي شده است.

 

·         روش کتابخانه ای :منظور از مطالعات کتابخانه‌ای مطالعاتی است که موضوعات مورد مطالعه در اختیار و دسترس محقق قرار نداشته و غالباً مربوط به گذشته‌ای دور یا نزدیک می‌گردد. به همین دلیل غالباً اصطلاح مطالعات کتابخانه‌ای را مترادف با مطالعات تاریخی بکار می‌برند. كه با جمع بندي 2روش دراين مقاله اطلاعات جالبي مورد استفاده بوده است.

بعنوان مثال تحقیق در زمینه طبقات اجتماعی یا سلسله مراتب اجتماعی عصر صفویه و یا تحقیق در باره سهم اقشار مختلف اجتماعی در انقلاب مشروطیت ایران را در ردیف مطالعات کتابخانه‌ای محسوب می‌نمائیم . در این روش منابع اصلی مورد استفاده , کتب و مدارک منثور و منظومی است که از آن دوره‌ها بجای مانده است .

 كه چهار نوع ضرورت كاركردي 1 ) محيط 2 ) اهداف نهايي 3 ) انسجام  4 ) الگوي نهفته ، بر اساس كارايي و اثر بخشي مطلوب براي بهره وري فرهنگ ميباشد كه اراده ، وفاداري ، عدالت ، نوآوري ، اصلاح الگوي مصرف ، و معارف و ... از مبادله داده ها و ستاده ها در يك سيستم فرهنگي استاني بشمار مي آمدند كه نياز به كاروهمت مضاعف ميباشد.كه در دهه اخير اقدام قابل توجه اي در خور مردم غيور فرهنگ و شهيد پرور استان نشده است . كه تاييد اين گواه فرمايشات وتاكيدات مستمر نماينده ولي فقيه درخطبه هاي نماز جمعه ميباشد.

 

 تحقیق اينكه :

1- ایجاد واژه های جدید چه تغییراتی در نظم اجتماعی ایجاد کرده است؟

2- دیدگاه های جامعه شناسان و روان شناسان در مورد آسيب شناسي فرهنگي چه تفاوت هایی دارند؟

در زمینه بررسی علل آسیبهای اجتماعی از دیدگاههای مختلف بر این مساله پرداخت شده است. و با توجه به اینکه این موضوع موضوعی است که رشته‌های متعددی را درگیر خود می‌سازد از دریچه‌های مختلف به آن نگریسته شده است. آسیبهای اجتماعی را از یک دیدگاه جرم شناسی و مسائل قانونی می‌توان مورد بررسی قرار دارد. از سوی دیگر می‌توان در بررسی آن نظرگاه جامعه شناختی داشت و از سوی دیگر یک دیدگاه کاملا روانشناختی و گاه حتی دیدگاه زیست شناختی. صرف نظر از اینکه یک آسیب اجتماعی از چه دیدگاهی مورد بررسی و علت شناسی قرار گیرد معمولا در بررسی نهایی کلیه عوامل مدنظر قرار می‌گیرد. چه منظور از تحلیل ، بررسی علت وقوع آسیب باشد و چه بررسی راهکارهای درمان، در هر دو حال کلیه دیدگاهها مورد توجه قرار گرفته می‌شود.

 

 

نظرگاههای اقتصادی در آسیب شناسی اجتماعی

در این دسته از دیدگاهها وضعیت اقتصادی جامعه به عنوان عامل موثر در بروز آسیبهای اجتماعی مورد توجه قرار می‌گیرد. یافته‌های تحقیقات انجام گرفته در این حوزه نشان می‌دهد که بین وضعیت اقتصادی افراد و وقوع جرم و سایر آسیبهای اجتماعی رابطه وجود دارد. بطوریکه با پائین‌تر رفتن سطح درآمد بر میزان وقوع آسیبهای اجتماعی افزوده می‌شود. بر این اساس مسائل و معضلاتی چون اعتیاد ، طلاق ، انواع جرم در طبقات پائین اقتصادی رایج‌تر است.از این دیدگاه طبقه متوسط نسبت به سایر طبقات اقتصادی وضعیت مناسبتری دارد و اغلب شیوع آسیب در این طبقه کمتر از سایر طبقات است.والبته مشكلات طبقه مرفه جامعه درمايل فرهنگ گسيختگي خود جاي بحث دارد.در این دیدگاه مناطقی در سطح جامعه به عنوان مناطق آسیب خیز شناخته می‌شوند، که ویژگی اساسی این مناطق پائین بودن سطح اقتصادی افراد ساکن در آن است. در این دیدگاه فقر به عنوان یک معضل وسیع اجتماعی در نظر گرفته می‌شود که سر منشا سایر آسیبهای اجتماعی است. بر اساس این دیدگاه سامان دهی وضعیت اقتصادی اجتماعی در راس برنامه‌های آسیب زدایی قرار می‌گیرد. و برنامه‌هایی پیشنهاد می‌شود که با افزایش فرصتهای شغلی ، افزایش سطح درآمد و مبارزه با بیکاری از وقوع آسیب جلوگیری می‌گردد.

 

نظرگاههای روانشناختی در آسیب شناسی اجتماعی

در این دیدگاه مسائل روانشناختی به عنوان عاملی موثر در وقوع آسیبهای اجتماعی در نظر گرفته می‌شود. نبود شیوه‌های تربیتی مناسب ، انواع مشکلات روانی و روحی در بین افراد ، عدم کارایی آنها در استفاده از شیوه‌هایی برای مبارزه با مشکلات زندگی ، علل اساسی وقوع آسیب شناخته می‌شود. به نظر متخصصینی که از این دیدگاه پیروی می‌کنند، سلامت جامعه در گرو سلامت افراد است. و تحقیقاتی که روی افراد درگیر در انواع آسیبهای اجتماعی انجام داده‌اند نشان می‌دهد این افراد معمولا از بهداشت روانی مناسبی بهره مند نیستند. مهارتهای کافی در زمینه زندگی مناسب ندارند و اغلب از خانواده‌های نابسامان برخاسته‌اند.

بر این اساس ، این دیدگاه به بهبود وضعیت روانشناختی افراد جامعه تاکید دارد و چنین هدفی در گرو آگاه سازی افراد و خانواده‌ها در قبال تربیت فرزندان ، فنون ارتباطی ، حفظ سلامت روانی خویش و ... می‌دانند. همچنین تحقیقاتی که در این حوزه جهت بررسی آسیبهای اجتماعی صورت گرفته است رشد اخلاقی این افراد را در سطوح پائین برآورده کرده‌اند. بطوریکه قضاوتهای اخلاقی آنها معمولا از سطح افراد متوسط همراه خود پائین‌تر بوده است. این دیدگاه لزوم ارائه آگاهی و اطلاعات به افراد را در حیطه پیشگیری اولیه و انجام مشاوره‌ها و خدمات روانشناختی به افرادی که در معرض ابتلا به آسیبهای اجتماعی هستند و افرادی که درگیر در این آسیبها هستند را در حیطه پیشگیری اولیه و ثانویه پیشنهاد می‌کند.

 

نظرگاهها مبتنی بر ویژگیهای اجتماعی در آسیب شناسی اجتماعی

در این دیدگاه انواع ویژگیهای جامعه مورد توجه قرار می‌گیرد. جنگ به عنوان پدیده‌ای است که در این دیدگاه به عنوان ایجاد کننده شرایط مساعد برای بروز مشکلات اجتماعی مورد توجه بوده است. مصرف بیش از حد متادون ناشی از جنگ جهانی و یا مصرف بیش از حد هروئین و مورفین بوسیله سربازان آمریکایی در جنگ ویتنام نمونه زنده‌ای از این مساله است. صنعتی شدن جوامع به عنوان عامل اجتماعی دیگر مورد توجه قرار می‌گیرد. تحقیقات مختلف گسترش وسیع‌تر آسیبهای اجتماعی را در جوامع صنعتی نسبت به جوامع ساده‌تر نشان می‌دهد.

مسائل فرهنگی جامعه و میزان پایبندی یک جامعه به آداب و رسوم سنتی یک عامل دیگر در پیش‌بینی احتمال وقوع آسیبهای اجتماعی در یک جامعه است. هر چه افراد به سنن و آداب فرهنگی خود پایبندی بیشتری داشته باشند احتمال وقوع آسیب کمتر خواهد شد. مبادلات مختلف یک جامعه با جوامع دیگر نیز حائز اهمیت است. سیاستهای مورد استفاده در این زمینه تاثیر کلانی در سلامت جامعه و حفظ آن از مشکلات و معضلات قابل سرایت از جوامع دیگر خواهد داشت. كه در اين راستا هشت سال جنگ تحميلي دفاع مقدس با متد دنيا غيرقابل مقايسه بوده ونعمت وبركات عطراگين آن نيز فعلا درجامعم اسلامي نمابان است.

 

ديدگاههاي كيفي براساس آمار كمي پژوهشي استان

 

-    عناصر ساخت اجتماعي   شامل؛ فرهنگ جامعه و راه های تجویزی جامعه برای رسیدن به آرمان ها و هدف های فرهنگی و يافته هاي استاني راجع موضوعات ( تلاش وجديت ) ( امانت داري ) (خير خواهي و كمك به ديگران )( صداقت وراستگويي ) ( تملق و چاپلوسي ) كه از ارزش هاي قابل مطالعه اخلاقي است؛ نشان دهنده تاثير بخصوص ازطرف  اداره کل  مربوطه استانی نداشته در تاثير مستقيم از طريق رسانه ملي نقش  داشته است .

-    در ارتباط با مشكلات اجتماعي ( پارتي بازي ) ( طلاق ) ( كار ) (‌اعتياد ) ( بي توجهي به دين ) ( اختلاف و چند دستگي ) اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان اقدامات مثبت در خور توجه اي نداشته است .

-    در موضوع ( مسائل سياسي ) ( مذهب ) فقط بسنده به چند نشريه انگشت شمار آن هم بصورت محدوده چند مقاله در سطح استان شده است . که بستگی به قلم زنان خود نشریات بوده است.

-    در موضوعات عدالت محوري دولت نهم و موارد اقتصادي ، اجتماعي ، آموزش كاربردي و اقدام براي اطلاع رساني عامه پسند در سطح استان عملكرد خاص عمومي و مردمي مشاهد نگرديده است .

-    در موضوع احساس عدالت محوري دولت ،در بین آحاد جامعه اكثراً به بي ارتباطي موضوع با اداره كل فرهنگ و ارشاد اشاره كه نشان از عملكرد نامطلوب ميتواند باشد .

-    همكاري در حال حاضر احزاب و گروههاي قانوني و حتي قومي براي احساس آزادي و امنيت در اداره كل استان فعاليت بخصوص نداشته است و دوري طيف ها مشهود ميباشد .

-        در احساس امنيت فرهنگي براي ( فعاليت سرمايه گذاري ) ( آبرو و حيثيت افراد ) به ميزان كم فعاليت گرديده است .

-    درموارد احساس ( بهبودي و آسايش ) ( وضع سلامتي  و امكانات رفاهي ) ( هويت فردي ) نقشي در سطح استان گزارش نگرديده است .

-    در بخش دينداري ( غلبه بر مشكلات ، اعمال خوب و بد انسان در روز جزا ) (‌اعمال مذهبي ) پاسخ هاي معتبر و جواب قانع كننده داشته باشند ، بدست نيامد و فقط به اجراء مسابقات قرآني  وهمردیف  آن در سطح استان  در ایام خاص براساس گزارش كارمدون اشاره نموده اند .

-    جمع بندي عامه پسندي و گسترش ( اطلاعات و اخبار سياسي كشور ) و براي موضوع غرورايراني بودن و افتخار آن توسط اداره كل استان نتيجه اي آماري در حد نزديك  نامطلوبیت نمايان شده است .

- اعتماد مردم به روزنامه نگاران استان اندك و براي هنرمندان ناچيز ( بجهت عدم آشنايي ) ميباشد كه خود جاي تأمل دارد.ودراين رابطه نشريات استاني خودرابعضا ناخوانده اداره كل اظهار مي نمايند.

-    براي هنجارهاي صداقت ، وفاداري، عملكردي مشاهده نمي شود و براي فرهنگ اجتماعي ، اقتصادي اكولوژي ، تكنولوژي و غيره عملكرد قابل دفاعي ملاحظه نشد . 

-    در نهضت دغدغه هاي فرهنگي مقام معظم رهبري « كه همه راه ها به مسئله فرهنگ ختم مي شود » و نظر رياست محترم جمهوري جناب آقاي دكتر محمود احمدي نژاد « ماندگارترين آثار بشر ، آثار فرهنگي است »كه تربيت نيروي انساني و واقعيت و خلقيات ملي و تنوع فرهنگي و معيارها در زمين خالي این مسابقه عظیم فرهنگی كاملاً نمايان و مشهود است و در سطح استان جمع بندي قابل توجه اي مشاهده نگرديد و فقط به ارائه يك كارنامه سالانه ره آورد درمراجعه پایان نامه های دانشجویی نمایان است .

-    تعداد كمي نمايشگاه ( 240 ) و برنامه هاي مختلف فرهنگي و هنري ( 830 ) و وجود صندوق اعتباري و حمايت هنرمندان در خور شأن مردم عزيز استان و همرديف القاء فرهنگ عاشورايي نبوده و برنامه هاي فيلم كوتاه و كاريكاتور و عكس از هنرهاي تجسمي ، موسيقي اصيل از اين مطلوبترامكان عمل داشته است .

-    عملكرد شوراي فرهنگ عمومي تجمع و خلاصه در مركز استان، آنهم بصورت كليشه اي و گزارش كار مدون بوده و دبيرخانه مربوطه نقش بسزايي در سطح 19 شهرستان و 58 شهر استان حركتي مطلوب نداشته است .وفعاليت در خورتوجه در سايه پيگيري نماينده ولي فقيه وشخص استاندار بوده است.

-    روند و نظارت پروژه هاي عمراني اداره كل همگام با روند تسريع عملكرد دولت نهم پيش نرفته و جذب اعتبارات مازاد از معاونت برنامه ريزي استانداري حائز موضوع برای پروژه ها نبوده است ؛كه قابل بازبيني بوده واز روند مشاركت مردمي همگام با شوراهاي اسلامي شهرها وروستاها استتفاده اي نشده است.

 

-با بررسي و اخذ ره آوردها،  آموزش و پژوهش و مهارت آموزي اكثرا در مركز استان تمركز داشته است.

 

 

ا هداف و وظايف پیشنهادی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان آذربایجان شرقی براساس سياستهاي كلي وزارتخانه متبوع

 

1- رشد فضائل اخلاقي ( کارکنان ، هنرمندان و اصحاب هنر و مردم ) واستقلال فرهنگي و مصونيت جامعه از نفوذ فرهنگ اجانب با تبادل افکار با کشورهای همجواراستان

2- اعتلاي آگاهي هاي عمومي در زمينه هاي مختلف و شکوفايي استعدادها و روحيه پژوهش تحقق ورواج فرهنگ و هنر اسلامي با اولویت ابداع ، خلاقیت و نوآوری

3- آگاهي کشوری نسبت به مباني و اهداف انقلاب اسلامي اطلاع رسانی صحیح استانی با برنامه های اصحاب قلم و مطبوعات

4- گسترش مناسبات فرهنگي با ملل و اقوام مختلف بخصوص مسلمانان و مستضعفان جهان و تبادل فرهنگ و هنر با تاکید بر  صدور ارزش ها و فراهم آمدن زمينه هاي وحدت  اقوام مختلف در سطح استان

5- تمرکز و بررسي اخبار و اطلاعات مربوط به پيشرفت برنامه­ها و فعاليت­هاي دستگاه­هاي دولتي و نهادهاي انقلاب اسلامي به منظور انتشار آنها با وبلاگ مشخص برای ادارات از روستاهای دورافتاده با هماهنگی اداره پست روستایی و دهیاران منطقه

6- انعقاد قرارداد در زمينه مبادلات فرهنگي هنري سينمايي جهانگردي خبري مطبوعاتي و ایجاد دفتر در منطقه آزاد ارس

7- گردآوري خبرها، گزارش­ها، مقالات و عکس­هاي مربوط به ايران و کشورهاي جهان و توزيع آن بين رسانه­هاي گروهي استانی و همچنين پخش و انعکاس رويدادهاي مختلف  استان و منطقه در زمينه پيشرفت و تحولات سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، ورزشي بين وسائل ارتباط جمعي استانی بصورت ویژه وبعنوان مثال  نقش بسزاي نماينده ولي فقيه استان درمسايل بعداز انتخابات وسخنراني تحول انديش بعداز قضيه عاشورا وتاسوعاي حسيني و آن روند حركت عظيم 9 دي ماه 88ايران اسلامي.

8-همکاری ویژه با سازمان میراث فرهنگی وصنایع دستی وگردشگری استان

9- تقويت روح تحقيق و تتبع و ابتکار در تمام زمينه­هاي فرهنگي و هنري اسلامي و ايراني از طريق تشويق و حمايت نويسندگان، شعرا، ادبا، هنرمندان و معرفي و بزرگداشت علما، عرفا و شخصيت­هاي فرهنگي  استان و توليد و نشر آثار مربوط به آنان و همچنين پرورش استعدادها و ذوق فرهنگي و هنري افراد 

10- برنامه ریزی مدون جهت ايجاد و توسعه و تجهيز و ادارات کتابخانه­هاي عمومي و تاسيسات فرهنگي هنري و سينمايي وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و نظارت بر نحوه کار و فعاليت کانون­هاي تبليغاتي چاپخانه­ها و موسسات تکثير و اجازه تاسيس توسعه يا انحلال موسسات آزاد آموزش­هاي هنري و فرهنگي و سينمايي و نيز انجمن­هاي فرهنگي و هنري و نیز سرمايه­گذاري مستقيم و يا اعطاي وام به بخش خصوصي و يا مشارکت با آنها و يا با سازمان­هاي دولتي و شهرداري­ها و صدور اجازه و نيز نظارت در تاسيس و اداره واحدهاي اقامتي و پذيرائي و دفاتر خدمات مسافرتي و جهانگردي و  هماهنگی با سازمان ذینفع وهماهنگی با مراکز مطبوعاتي خبري هنري، سينمايي، سمعي و بصري و موسسات انتشاراتي و تبليغاتي و حمايت از فعاليت مراکز و موسسات فيلم­سازي، سناريو نويسي سينماها، کانون­ها و مراکز نمايش فيلم، عکاسخانه­ها و توليدکنندگان نوار سمعي و بصري و صدور اجازه تاسيس و يا انحلال اينگونه واحدها

11-راه اندازی مراکز آموزش کاربردی علمی با اخذ مجوز از مراجع ذيصلاح

 12- انجام تحقیقات کاربردی – پژوهشی توسط دانش آموزان ، دانشجویان و اصحاب فرهنگ استان در راستای سیاست های استانی براساس برنامه و اصول وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با رعایت قوانین و بخصوص اصل 74 قانون اساسی جمهوری اسلامی درمركزاستان و مشهود  در سطح شهرستانها نمايان نمي باشد .

و حال

براساس فرموده امام راحل هنر عبارت است از دمیدن روح تعهد بر کالبدانسانها؛ وبدون شک ایثار فرزندان این مرز وبوم در دفاع مقدس احیای معنویت کل هنرهای فرهنگی در قرون اخیر است.در وضعیت کنونی استان آدربایجان شرقی، به رغم تلاش قابل تقدیر و مناسبی که در سال‌های اخیر توسط مدیران عزیز کل صورت گرفته، نابسامانی‌های زیادی در عرصه‌های گوناگون فرهنگی- هنری دیده می‌شود اعم از:

1-کم‌توجهی به شاخصه های آمار فرهنگی ؛ انتخابی استان با تحولات و نیازهای فرهنگی وهنری
2- ضعف در کاربردی نمودن فرهنگ و هنر در حوزه‌های مختلف فرهنگی و هنری
3.عدم  بومی سازی استانی فرهنگی وهنر
4- عدم انتقال دغدغه‌های فرهنگی  وزارت  به هنرمندان و مردم
5- بی ‌توجهی به ایجاد فضای نقد  در حوزه فرهنگی و هنری
6- عدم بهره‌گیری مناسب از ظرفیت  شکوفایی بالقوه واستفاده صحیح بالفعل هنرمندان استان
8- عدم توجه به توسعه زیرساخت‌های فرهنگ و هنر مخصوصا سینما و تئاتر
9- عدم توجه اقتصادی فعالیت‌های فرهنگی و هنری
10- عدم ارتباط موثر بامسئولین استانی علی الخصوص ائمه جمعه وجماعات وشوراهای اسلامی شهر وروستا
11- نادیده گرفتن ظرفیت‌های فراوان فرهنگی و هنری دفاع مقدس و هنر دینی برای انتقال ارزش‌های معنوی و انقلابی
12-بی توجهی به اصل 44 وخصوصی سازی

 

آسیب شناسی فرهنگی اجتماعی استان

 

نظر نوجوانان و جوانان در مورد مهمترین مشکل آذربایجان شرقی

17.2% از پاسخگویان در مورد مطالعه مهمترین مشکل آذربایجان شرقی را عقب افتادگی اقتصادی ، 15.3% عقب افتادگی علمی ، 23.5% عقب افتادگی فرهنگی ، 10.6% بی توجهی به قانون ، 44.4% بی توجهی مردم ، 18.2% فقدان وجدان کار ،4.7% مشکلات زیست محیطی و درصد کمی نیز سایر موارد را ذکر کرده اند که بیشترین فراوانی مربوط به بی توجهی مسئولین به مردم می باشد . در واقع جو بی اعتمادی یکی از آسیب های فرهنگی محسوب می شود که هویت محلی و ملی را به حداقل میرساند و آمادگی مردم را برای تقویت روحیه جمع گرایی و از خودگذشتگی کاهش می دهد .

 

مشکلات فرهنگی قابل مشاهده در سطح خانواده های استان

براساس اطلاعات بدست آمده ملاحظه  شد که در بین خانواده های استان در هر روز نیز ابعاد مادی و غیرمادی فرهنگ عمده ترین مشکل است که به ترتیب بشرح زیر است :

فقدان امکانات مادی با 4/38 درصد

بالا بودن هزینه های زندگی 6/38 درصد

بی اعتمادی نسبت به محصولات خریداری شده 6/33 درصد

عدم دسترسی به امکانات فرهنگی مناسب 6/26 درصد

مناسب نبودن برنامه های شبکه استانی 3/25 درصد

بیکاری اعضاء خانواده 9/24 درصد

حضور ماهواره در خانواده و تاثیرات منفی آن 18 درصد

اعتراض فرزندان نسبت به وضع زندگی اختلاف سلیقه با آنها 3/17 درصد

بی توجهی نسبت به انجام فرائض دینی9/13 درصد

خشونت و بگومگو در خانواده 1/15 درصد

 نافرمانی فرزندان از ارزشهای خانوادگی 9/12 درصد

ترس از فروپاشی خانواده 7/11 درصد

عدم دسترسی به مشاور خانواده 11 درصد

وجود اعتیاد به مواد مخدر در بین اعضاء خانواده 11 درصد

اختلاف با اقوام 8/10 درصد

فعال نبودن انجمن محلی 8/9 درصد

اختلاف با همسایگان 6/9 درصد

پوشش نامناسب در بین اعضاء خانواده 6/9 درصد

فعال نبودن مسجد محله 9 درصد

عدم دسترسی به مطبوعات 8 درصد

احساس سوءظن نسبت به همسر 5/7 درصد

برگزاری مراسم خانوادگی و جشنها بدون معیارهای دینی و اسلامی 7/6 درصد

عدم دسترسی به قرائت خانه 4/4 درصد

با توجه به موارد فوق چنین نتیجه گیری می شود که عمده ترین مشکلات مردم مربوط به ضعف ارزشهای اصیل دینی مذهبی و نیز به هم خوردن و سست شدن باورهای ارزشی بر روابط والدین و فرزندان است .

توزیع فراوانی سطح توانایی رفع نیازهای روزمره معیشتی در خانواده ها

 

امور مربوط به نیازهای روزمره زندگی مثل خوراک ، پوشاک ، آب و برق

 

در این مورد 80% از خانواده ها توانایی لازم را داشته و مشکلی ندارند ولی 3/61% نیاز به ارتقاء مسکن یا خرید را دارند .

 

خرید مسکن

در این مورد 7/38% از خانواده ها توانایی لازم را داشته و مشکلی ندارند ولی 3/61%  نیاز به ارتقاء مسکن یا خرید را دارند .

 

هزینه های اجاره مسکن

در بین خانواده های واجد شرایط 46 درصد فاقد مشکلند ولی 54 درصد در این مورد با مشکلات جدی از نظر تامین هزینه های لازم و مطلوبیت مسکن روبرو هستند .

 

مخارج تحصیلی و امور فرزندان

در این مورد 60% از خانواده ها مشکلی در زمینه مخارج و هزینه های فرزندان ندارند. در حالیکه 40% با مشکلات جدی روبرویند.

 

تهیه لوازم رفاهی فرزندان

در این مورد 9/65% فاقد مشکل و 1/34% دارای نقص و کمبود هستند و قسمت های عمده ای از لوازم و تجهیزات منزل را تا حد متوسط ندارند .

 

 

مخارج مراسم و حوادث غیرمترقبه در خانواده ها

در این مورد 3/37% آمادگی لازم از نظر درآمدی و امکانات برای مقابله با مراسم و حوادث دارند در حالیکه 7/62 درصد در این مورد آسیب پذیر هستند .

 

پرداختن به امر مسافرت جهت کسب آرامش

در این مورد 4/43% مشکل خانوادگی ندارند ولی 6/56درصد آمادگی لازم را از نظر شرایط و امکانات مادی و کاری ندارند .

 

داشتن وسائط نقلیه شخصی برای امور حمل ونقل

در این مورد 2/27 درصد از خانواده ها دارای وسائط نقلیه شخصی هستند و مشکلی ندارند در حالیکه 8/72درصد در این مورد مشکل دارند .

 

 

میزان بهره برداری پاسخگویان از فعالیتهای ارشاد اسلامی

7.8% از پاسخگویان در بزرگداشتها و تجلیل از مقام بزرگان دینی ارشاد اسلامی شرکت داشته اند ، 13.7% کنسرتها و برنامه های موسیقی ، 3.7% فعالیت چاپخانه ها ،6.8% در نشریات ، 12.9% فعالیتهای تبلیغاتی ، 3.8% از جشنواره فیلم رحمت ، 5.9% در هفته پژوهش ، 5.4% تجلیل از پژوهشگران برگزیده ، 2.8% در کنگره بزرگداشت آیت الله میرزاجواد ملکی ، 28% در نمایشگاه بزرگ کتاب تبریز ، 12.6% در نمایشگاه عکس ، 2.9% یک روز یک فیلم ساز و 9.4% از پاسخگویان نیز در جشنواره مطبوعات ارشاد اسلامی فعالیت داشته اند . همانطوریکه ملاحظه میشود بیشترین بهره مندی از نمایشگاه کتاب بوده است . لازم بذکر است که منظور از بهره مندی کسب اطلاع و یا حضور مستقیم در فعالیتها بوده است .

 

نگرش پاسخگویان به فعالیتهای ارشاد اسلامی 62.65% با انحراف استاندارد 14.95 بدست آمده که ضریب کجی برابر1.07 sk=- که بیانگر منفی بودن توزیع است حداقل میزان نگرش 9.62 و حداکثر 100 می باشد در مجموع میتوان گفت نگرش پاسخگویان مورد مطالعه نسبت به فعالیتهای ارشاد اسلامی بالاتر از حد متوسط بوده است . در واقع در مواردی که اقدام یا سفارشی از طرف اداره کل ارشاد اسلامی فراهم شده است موجبات رضایت خاطر جوانان و نوجوانان را فراهم ساخته است زیرا یکی از بهترین نیازهای جوانان و نوجوانان پر کردن اوقات فراغت مخصوصا برای فعالیتهای تفریحی است .

 

مهارت های هنری مورد علاقه جوانان و نوجوانان

16.61% از پاسخگویان اظهار کرده اند که اگر امکاناتی فراهم شود کارگردانی را برای فعالیتهای هنری انتخاب می کنند ، 16.4 % هنرپیشه بودن ، 11.2% بازیگری تئاتر ، 19.9% نقاشی ، 29.5% موسیقی ، 9.6% گرافیک ، 9% آواز خوانی ، 12.2 آهنگ سازی ، 28.3% فرش بافی ، 9.5% مجسمه سازی ، 16.5% خیاطی ، 5.5% منبت کاری ، 11.1% گلسازی ، 7.2% فیلمنامه نویسی ، 15% شعر ،8 % نویسندگی ، 11.4% خبرنگاری و 8.7% نیز خطاطی را برای فعالیتهای هنری انتخاب کرده اند . در مجموع موسیقی ، شعر ، کارگردانی ، فرشبافی ، خیاطی و خبرنگاری بیشتر مورد توجه جوانان و نوجوانان است . با توجه به این که نویسندگی در مراتب پائین تر قرار دارد .

 

مشکلات و مسایل جوانان و نوجوانان مورد مطالعه در سطح خانواده آنها

35% از پاسخگویان مورد مطالعه در خانواده خود که در آن زندگی می کنند در مواد مخدر ، 23.8% قرص اکستازی ، 15.5% مشروبات الکلی ، 58.9% دخانیات مصرف می کنند ، 4.6% مورد سوءاستفاده جنسی ، 4.9% در معرض تقاضاهای جنسی (مرد) ، درصد کمی هم در مقابل تقاضاهای جنسی ( زن ) قرار گرفته اند .

24.3% خانواده ها فیلم های مبتذل تماشا می کنند ، 20.4% از بولوتوث برای فیلم یا عکس های مبتذل استفاده می کنند ، 19.3% در اینترنت تصاویر مبتذل تماشا می کنند ، 8.9% در پارتی های مختلط شرکت دارند ، 14.7% به فالگیر مراجعه می کنند ، 7.9% پرداخت رشوه به دیگران ، 5.3% جعل سند ، 48.1% قسم خوردن نابجا یا اینکه دروغ حرف می زنند و درصد کمی از پاسخگویان نیز از دیگران رشوه دریافت می کنن و  یا اینکه هنگام مراجعه برای کار مورد سوءاستفاده اخلاقی قرار می گیرند و همچنین درصد کمی نیز توسط اقوام یا آشنایان مرد مورد سوءاستفاده جنسی قرار گرفته اند .

 

میزان دینداری پاسخگویان بر اساس شهرهای مورد مطالعه

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

+ -

متوسط میزان دینداری پاسخگویان شهر اهر 23.25  +_  53.47 ؛ شبستر 19.38    46.25 : هشترود 21.43     45.83 : ورزقان 18.27    44 ؛ مرند 22.26    39.11 ، ملکان 19.55    35.91     بستان آباد 15.55   34.29 ؛     بناب 13.95    33.45 ؛            آذرشهر 19.28    36.12 ؛      میانه 13.57     33.54 ؛               چاراویماق 18.59      34.16   ؛ مراغه 18.53    29.2 ؛ تبریز     23.71      26.96 ؛ هریس 9.19    10.833 ؛ و عجب شیر        8.24   8 بدست آمده است که طبق آزمون تحلیل واریانس یکطرفه مقدار40.04 = f  با سطح معنی دار.0.000 p= تفاوت میزان مشارکت اجتماعی پاسخگویان بر اساس شهرهای مورد مطالعه معنی دار است  و بیشترین میزان دینداری مربوط به شهر اهر و کمترین مربوط به شهر عجب شیر بوده است .

 

نگرش پاسخگویان نسبت به فعالیتهای ارشاد اسلامی

متوسط میزان نگرش جوانان و نوجوانان به فعالیت های ارشاد اسلامی در شهر 5.21    69.85 ؛ عجب شیر 7.21     67.93 ؛ تبریز 11.16     65.83 ؛ هریس 7.47    65.44 ؛ ملکان 2.95     61.53 ؛ میانه 18.84   60.12 ؛ بستان آباد 19.1   60.18 ؛ بناب 19.72    58.99 ؛ آذرشهر 19.74    58.25 ؛ مراغه 13.19   57.47 ؛ مرند 16.5   37.6 بدست آمده است که طبق آزمون تحلیل واریانس یکطرفه مقدار31.96 = f  با سطح معنی دار0.000 p= تفاوت میزان نگرش جوانان و نوجوانان نسبت فعالیتهای ارشاد اسلامی معنی دار است نگرش در شهر سراب بیشترین  و کمترین مربوط به شهر مرند بوده است .

 

 

توزیع پراکندگی سطح نشاط خانوادگی خانواده های استان

منظور از نشاط خانوادگی برخورداری از ویژگی های خانواده سالم از نظر امنیت غذایی ، تفریحی ، اجتماعی و میز نیاز همدلی و یکرنگی در بین اعضاء خانواده می باشد . بطوری که در این خانواده ها آداب و رسوم ملی ، مذهبی و قومی انجام میشود و در بین خانواده نشاط حاکم است .  بر اساس اطلاعات بدست آمده ملاحظه شد که میانگین سطح نشاط خانوادگی زیر 25.35 درصد بین 35 تا 25.50 درصد بین 50 تا 65 و 25 درصد خانواده ها نیز نشاط بالای 65 دارند . بر این اساس ملاحظه میشود سطح نشاط خانوادگی بلحاظ وضعیت عمومی خانواده ها در حد متوسط است . ولی با این وجود حدود 40 درصد خانواده ها فاقد نشاط کافی هستند .

 

توزيع پراكندگي  ارزيابي بهره مندي از خدمات فرهنگي توسط خانواده ها

 

ميانكين بهره مندي از خدمات فرهنگي و ارزيابي سطح رضايت از آن در بين خانواده ها 9/49 با انحراف استاندارد 18/22 بدست آمده است بطوري كه 25 درصد از خانواده ها سطح بهره مندي از خدمات فرهنگي شان زير 5/37 ، 25 درصد بين 5/37 تا 60/25 درصد بين 50 تا 62.5 و 25 درصد نيز بالاي 5/62 بدست آمده است كه در مجموع بهره مندي از خدمات فرهنگي در حد متوسط ارزيابي شده است .

 

توزيع پراكندگي ميزان پايبندي خانواده ها به دولت و نظام جمهوري اسلامي به لحاظ ارزيابي عملكرد آن در رفع نابساماني هاي زندگي

 

 متوسط نمره هاي پايبندي به نظام و احساس هويت نسبت به آن برابر 9/51 با انحراف استاندارد 64/16 بدست آمده است به طوري كه ضريب كجي برابر 36/0 - = SK و ضريب كشيدگي 278/0- = KU بدست آمده است . بنابراين عليرغم اينكه متوسط پايبندي به نظام در حد متوسط بدست آمده است ، ولي توزيع نمره داراي كجي منفي است ، يعني تعداد افرادي كه بالاتر از متوسط هستند نسبت به بقيه بيشتر است .

 

توزيع پراكندگي نمره هاي احساسي هويت ملي در خانواده ها

 

منظور از اساس هويت ملي عبارت است از پايبندي به مفاخر ادبي ، فرهنگي و علمي و احساس افتخار نسبت به آنها و داشتن تعصب عقلايي نسبت به آنها ميباشد . در اين بررسي مشخص شد به طور متوسط احساس هويت ملي در خانواده هاي استان به طور ميانگين برابر با 2/55 با انحراف استاندارد 23/16 ميباشد در واقع سطح احساس هويت ملي در حد بالاي متوسط است و اكثراً هويت ملي مثبت دارند .

 

توزيع پراكندگي نمره هاي احساس هويت استاني

 

منظور از احساس هويت استاني افتخار نسبت به پيشرفت عمراني ، علمي ، فرهنگي ، اجتماعي و سياسي و داشتن سهم در آن ميباشد ، ميانگين نمره هاي احساس هويت استاني برابر 87/50 با انحراف استاندارد 69/16 ميباشد به طوري كه 25 درصد نمره زير 5/37 ، 25 درصد بين 5/37 تا 5/52 ، 25 درصد بين 5/52 تا 65 و 25 درصد نيز بالاتر از 65 بدست آمده است در واقع سطح احساس هويت انساني كمتر از هويت ملي است در مقايسه با احساس هويت ملي نمره هاي كمتري در هويت استاني بدست امده است و اين بيانگر احساس تبعيض نسبت به ساير استان ها در بين خانواده هاي استاني ميباشد . 

 

 

 

 

توزيع پراكندگي نمره هاي ارزيابي فرهنگ كار و تلاش در بين خانواده ها در استان

 

ميانگين نمره هاي ارزيابي فرهنگ كار در بين خانواده ها برابر 9/52 با انحراف استاندارد 03/17 بدست آمده است به طوري كه در 25 درصد فرهنگ كار زير نمره  8/42 ، 25  درصد بين 8/42 تا 7/53 ، 25 درصد بين 57/53 تا 28/46 و 25 درصد نيز بالاي 28/ /64 بدست آمده است بنابراين فرهنگ كار در حد مطلوب نيست و بعنوان آسيبي جدي تلقي مي گردد .

 

توزيع پراكندگي ارزيابي سطح امنيت اخلاقي در بين خانواده ها

 

ميانگين احساس امنيت اخلاقي در بين خانواده هاي مورد مطالعه استان برابر 83/49 با انحراف استاندارد 07/20 بدست آمده است به طوري كه در 25 درصد از خانواده هاي مورد مطالعه استان برابر 83/49 با انحراف استاندارد 07/20 بدست آمده است به طوري كه در 25 درصد از خانواده ها سطح امنيت اخلاقي زير 5837 ، 25 درصد بين 5/37 تا 50/25 درصد بين 50 تا 62 و 25 درصد نيز بالاي 60 هستند ، با اين حال در حداقل 50 درصد از خانواده ها امنيت اخلاقي زير حد متوسط است .

 

توزيع پراكندگي نمره هاي احساس عدالت اجتماعي در بين خانواده هاي مورد مطالعه

 

 ميزان احساس عدالت اجتماعي در بين خانواده ها زير نمره 66/41 ، 25 درصد بين 49 تا 50 ، 25 درصد بين 50 تا 66/66 و 25 درصد بالاي 66/66 است بنابراين در مجموع احساس عدالت اجتماعي در حد بالاي متوسط است و اين همگوني خانواده ها را نشان مي دهد .

 

توزيع پراكندگي ميزان احساس رفاه مادي در بين خانواده هاي استان

 

ميانگين نمره هاي احساس رفاه مادي در بين خانواده هاي تبريز به طور ميانگين برابر 13/59 با انحراف استاندارد 6/20 بدست امده است به طوريكه سطح احساس رفاه مادي در بين خانواده ها بالاي متوسط بوده در اين زمينه يك فرصت فرهنگي تلقي مي گردد .

 

 توزيع نمره گذاري وزني آنچه كه باعث خوشبختي و شادكامي در زندگي مي شود از نظر سرپرست خانواده ها

 

يكي از مهمترين معيارهاي فرهنگ ، ترجيهات ارزشي در زندگي خانوادگي است ، بنابراين در پاسخ به پرسشي كه چه چيزي باعث خوشبختي و شادكامي هر كس در زندگي اش مي شود ؟ به ترتيب اولويت موارد زير بيان شده است ايمان و دينداري با ضريب وزني 83/292 پول با ضريب 33/246 ، خانواده خوب با ضريب 230 آرامش و سلامت و امنيت با ضريب 83/227 ، تحصيلات مناسب با ضريب 66/140 ، شغل و درآمد با ضريب 33/119 ، پايداري و استقامت فردي با ضريب 16/114 عقل و درايت فرد با ضريب 5/100 موفقيت اجتماعي با ضريب 82 ، شانس با ضريب 5/75 ، جامعه خوب با ضريب 16/68 و پارتي با ضريب 83/43 .

با توجه به موارد فوق مشخص مي گردد كه معيارهاي ارزشي خانواده ها از نظر فرهنگي بيانگر سطوح همنوايي و همگرايي بالايي يا ارزش هاي جامعه دارد كه تعارضات ارزشي احتمالي در زمينه شكاف اقتصادي و مشكلات مربوط به آن است ولي در كل آنچه تحت عنوان پارتي بازي مطرح ميشود سر اين بررسي در آخرين اولويت قرار دارد و اين نشان مي دهد در سطح خانواده ها هويت همنوايي بر تقويت غلبه دارد .

 

مقايسه كلي سطح فرهنگ عمومي خانواده ها و شهروندان شهرهاي مورد مطالعه استان

 

در اين مطالعه منظور از سطح فرهنگ عمومي كليه مواردي است كه در اين مطالعه بررسي شده و تحت عنوان سطح سلامت فرهنگي بيان شده است متوسط كل سطح فرهنگ عمومي شهروندان 2/52 در استان است كه كمترين سطح ان در شهرهاي ميانه و مراغه و اهر و بيشترين مربوطه به سراب ، هريس و شبستر است ، در واقع در شهرهاي اخير دغدغه هاي فرهنگي كمتر است .

 

 

 

 

مقايسه كلي سطح فرهنگ عمومي خانواده ها و شهروندان شهرهاي مورد مطالعه استان

 

    احساس پاسخگويان هنگام شنيدن نام ايران

 

 

49.9 % از پاسخگويان هنگام شنيدن نام ايران  احساس غرور و افتخار مي كنند 3 . 11 % احساس ضعف و كمبود 6 . 23 % هم احساس غرور و هم احساس تأسف 15 % احساس خاصي نداشتند و 1 . 0 5 نيز به ساير موارد اشاره كردند كه نماد اين توزيع مربوطه به پاسخگوياني است كه هنگام شنيدن نام ايران احساس غرور و افتخار ميكنند كه چنين نتيجه گيري مي گردد . احساس تعلق كامل و همنوايي براي نيمي از جوانان و نوجوانان وجود دارد .

 

راه كارها ي كاربردي

 

1-از آنجا كه مشكلات فرهنگي در حوزه هاي مختلف به شدت در حال افزايش است و عمده ترين گروه هاي آن جوانان و نوجوانان هستند بنابراين پيشنهاد مي گردد اورژانس آسيب هاي فرهنگي و اجتماعي در كليه شهرهاي استان حداقل يك پايگاه و در تبريز حداقل 8 پايگاه در محل هاي علمي يا فرهنگي احداث گردد . پيشنهاد مي گردد اعضاء و تيم اورژانس شامل يك نفر روانشناس ، 1 نفر جامعه شناس ، يك نفر مددكار اجتماعي حضور داشته باشد و ترجيح داده ميشود از متخصصان فوق از خانم و آقا استفاده شود .

2-از آنجا كه سطح امنيت فرهنگي و اجتماعي در محيط هاي عمومي در حد 49/63 ميباشد بنابراين توصيه مي گردد شماره مشخصي غير از شماره 110 با عنوان شماره تلفن امنيت اخلاقي راه اندازي گردد تا شهروندان و خانواده ها در مواردي كه مورد اهانت و يا سوء تفاهم قرار مي گيرند به طور مستقل و به دور از جرائم جنايي رسيدگي گردد .

3-سطح مشاركت فرهنگي و احتماعي جوانان و نوجوانان 32/32  است و در سطح بسيار پاييني است ، لذا توصيه ميگردد طرحي با نام جوان با فرهنگ توسط اداره كل ارشاد اسلامي اجرا شود به طوري كه در اين طرح با استفاده از الگوي ساختارهاي شبكه اي به جواناني كه بتوانند از طريق پيامك و يا ارتباط مستقيم افراد به تشكل هاي فرهنگي ، اجتماعي ، سياسي نمايند جوايز و يا هدايايي بر مبناي الگوها وبومي سازي اعطا گردد تا به اين ترتيب شبكه اي از ارتباطات دروني بين جوانان در جهت انجام امور فرهنگي فراهم آيد د، در اين مورد نام جوان با فرهنگ ميتواند به دلخواه نيز انتخاب شود .

4-سطح سرمايه اجتماعي در بين جوانان 96/46 ميباشد كه سطح آن در حد متوسط است و اين نشان مي دهد ضريب اعتماد متقابل در بين جوانان در حد قابل قبول نيست در اين زمينه اعتماد سازي از طريق مكانيسم تطبيق و سازگاري اتفاق مي افتد منظور از تطبيق آن است كه توجيهات و دلايل انجام رفتارهاي نادرست جوانان از طريق تشكيل جلسه هايي با عنوان جوان و پرسشهاي فرهنگي حداقل در هر يك ماه توسط اداره كل ارشاد اسلامي و با هماهنگي ساير سازمانها و دانشگاهها برقرار گردد و سپس از طريق استدلال در اجتماع فرهنگي توسط كارشناسان فرهنگي و اساتيد دانشگاه و حوزه بواسطه جريان خودكاري اقدام به توانمند سازي و اعتماد سازي در جوانان گرديد .

5-از آنجا كه متوسط سطح نشاط خانواده 8/49 است ريال به نظر مي رسد دامنه ي شادكامي در حد متوسط است ولي جهت توسعه سطح نشاط در خانواده لازم است توسط اداره كل ارشاد اسلامي اقدام به تهيه پمفلت و بروشورهايي با نام پيام هاي سلامت فرهنگي و گذران اوقات فراغت حداقل هر سه ماه يكبار در سطح شهرها و بين خانواده ها توزيع گردد .و از طريق رسانه ها نيز حداقل يك بار پيام هاي سلامت فرهنگي در صدا و سيما برجسته سازي گردد .

6-از آنجا كه سطح هويت ديني در بين افراد و خانواده ها در حد 9/55 است لازم است براي ارتقاء هويت ديني ، پيامهاي ديني در زمينه ي خانواده ، سلامت ، تغذيه ، پيشرفت و موفقيت بر روي اتوبوسهاي متحرك نگاشته شود ، ضمن آنكه از طريق بسته پيامك هر روز صبح يك پيام سلامت يا ديني به مشتركان ارسال گردد ، زيرا حدود 64 درصد از افراد به پيامك دسترسي فيزيكي و اقتصادي دارند ، اين ار يك نوع فرهنگ سازي ديني است .

7-هويت سياسي در بين شهروندان استان 7/48 است كه پايين تر از حد متوسط است در اين مورد لازم است به جاي مقايسه تبريز با ساير شهرهاي ايران و اذعان به عقب ماندگي ان كه موجب دلسردي و سلب هويت سياسي مي گردد ، مواردي از طريق تابلوهاي شهري و بنرها به اطلاع همشهريان و ساكنان استان ابلاغ گردد كه مزيت ها و توجه هاي خاطر توسط نهاد حكومتي به استان بوده است براي مثال مترو ، صنايع سنگين و ...

8-سطح احساس موفقيت در خانواده ها 86/64 است و اين يك مزيت نسبي در استان است . بنابراين با استناد به همين عامل ميتوان برنامه ، فرد موفق – خانواده موفق را در شبكه استاني راه اندازي كرد و افراد موفقي را كه در سطح كشور وجود دارند و آذري هستند دعوت نمود و در برنامه هاي نيم ساعته با عنوان ( عبرت ) اقدام به گفتگو كرد تا هم محتواي برنامه ها بالا رود و هم پيام هاي موفقيت جلب گردد .

9-بهره مندي از خدمات رسانه اي 35/48 است و بنابراين پيشنهاد مي گردد در اين مورد حداقل صبح و عصرها به مدت 1 ساعت از طيق تلوزيون هاي شهري ، اخبار و پيام هاي مهم استاني در تبريز نمايش داده شود و در شهرستان ها نيز بولتن رسانه اي در 5 نقطه متمركز شهر راه اندازي گردد تا به اين ترتيب دسترسي فيزيكي افراد به راسنه ها افزايش يافته و بهره مندي افزايش يابد ضمن آنكه صندوق رسانه اي نيز در نقاط مختلف شهر نصب گردد .

10- بهره مندي از خدمات فرهنگي ارشاد اسلامي 9/49 است كه در سطح تبريز بالاست و طبق مطالعه انجام شده مشخص شد كه هر جا اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي برنامه اي اجرا كرده است رضامندي و بهره مندي افزايش يافته است در اين مورد پيشنهاد ميشود بسته فعاليت ارشاد اسلامي همراه با زمان و ساعت برگزاري ان در سطح استان و از طريق سايتي با عنوان شكايت نشاط و فرهنگ راه اندازي و ابلاغ گردد و با شعاري تحت عنوان « يك هفته يك برنامه » و به طور گردشي در استان اجرا شود و از طريق رسانه ها اطلاع رساني گردد .

11-مسائل و مشكلات جنسي در بين جوانان و نوجوانان و حتي خانواده ها رو به رشد است و از آنجا كه بيشترين اسيب ها به دنبال انحرافات اخلاقي به وجود مي ايد ، در اين زمينه لازم است به صورت جدي اقدامات زير در استان دنبال شود .

الف- ميزگردهايي با عنوان خانواده ي امن – خانواده اخلاقي

 ب- جلسات پرسش و پاسخ با مديريت اداره كل ارشاد اسلامي با عنوان جوانان و سلامت جسمي؛رواني

ج-تقويت اورژانس اجتماعي در جهت توانمند سازي افراد و خانواده هاي پشيمان شده (مشاوره واورژانس اجتماعي)بامساعدت نيروي انتظامي وبسيج

د- طراحي و فيلم سازي در اين مضامين

 

12- اجراي پدافند غير عامل از طريق شبيه سازي هاي ديني ، اخلاقي ، اجتماعي  در كارگاه هاي فرهنگي

؛ بطوري كه حداقل 20  كارگاه در مورد توانمند سازي اخلاقي ، ديني ، اجتماعي ، فرهنگي به طور سالانه اجرا گردد و هزينه آن از افراد تأمين شود . هدف پدافند غير عامل پيشگيري قبل از وقوع مشكلات فرهنگي و توانمند سازي افراد به صورت رفتارهاي ، نگرش و بينش در برابر هر گونه هجوم هاي فرهنگي از قبيل فيلم ، عكس ، تقاضا و يا القاء فكر يا باور مسموم ميباشد . در اين زمينه ها لازم است  پدافند غير عامل يا همكاري سازمان تبليغات اسلامي ، صدا و سيما استانداري ، دانشگاه ها و خانواده اجرا مي شود .

13-توجه ويژه همكاري با حوزه هاي علميه؛ترويج علوم ديني ونگرش ديني افزايش تقوا وخويشتن داري ميان جوانان؛

 

   پيشنهادات : (بعدزماني كوتاه مدت)

 

1- القاء كاربردي الگوي فرهنگي و مدل مساجد و هيات ها همگام با فرهنگ عاشورایی  در سطوح استانی  

2- پاسخگوئي صحيح وسیستمی دارای بازخورد به انتظارات قشر فرهنگي وهنری استان .

3- نظارت ميداني و مستمر بر فعاليت هاي فرهنگي و هنري با ايجاد تعامل با هنرمندان درسطوح روستایی وشهری.

4- بر پايي سياست جذب مشاركت سرمايه گذاري در حوزه چاپ و نشر كتاب ادبيات داستاني ، تئاتر و سينما

5- ارتباط  بين المللی ( تركيه – جمهوري نخجوان – آذربايجان – ارمنستان ) جهت آثار مفاخر هنري استان باهمسايگان

6- ساماندهي نشريات غير ضروري نهادها و تعامل با نشريات محلي وساماندهی تبلیغات شهری با همکاری شهرداریها وشوراهای اسلامی

7- مطالعات ويژه فرهنگي درسطوح موجود ؛حال واينده

8-گسترش فعاليت نشريات ديجيتالي در مساجدو پايگاههاي مقاومت بسيج ( شهرها و روستاها ) باهمکاری نیروی مقاومت بسیج واداره اوقاف وامور خیریه

9-ارتقائ  اماکن فرهنگی وهنری در سطح استان و ساماندهی مبالغ اعتبارات تملک دارایی ملی واستانی با اولویت

 بعنوان مثال:  الف)  زمين اهدايي از مردم، فونداسيون از اعتبارات

                  ب)  ساخت اعیانی توسط شوراها و مسئولين محلي

                   ج)تجهيزات از  اعتبارات

10- برپايي جشنواره های بومی در سطح شهرها  وروستاها ( مقتضیات زمان ومکان براساس الگوي استاد شهید مطهری )

11-  تأمين مشكل معيشتي و مسكن همكاران و اصحاب مربوطه در سطح استان و موارد رفاهي آنان با تعامل مسئولین  استانی .

12- برداشتن عينك بدبيني برخي  مديران نسبت به اصحاب مطبوعات وبلعکس ونگاه ويژه وتشويق مطبوعات قانونمند

13- ارتقاء ادارات در كل شهرستانهاي استان( 19 شهرستان) و ضمناً نمايندگي در كل شهرهاي استان 58 شهر در صورت موافقت شوراي اسلامي شهرها و شهرداران برای تامین هزینه های مربوطه ویک نفر نیروی انسانی بهمراه يك دفتر كاري مناسب اوليه.

14- تعامل و پيگيري دقيق مشكلات حوزه هنري در استان و كتابخانه هاي عمومي استان « كه غير مستقيم با فرهنگ ارتباط دارند » و افزايش سهم مطبوعات استاني و محلي ونمايشگاههاي كتاب فصلي

15-انس با شهدا وهمكاري با سازمان حفظ ارزشهاي دفاع مقدس

16-گردشگري ديني ومذهبي دراستان بامحوريت سازمان مربوطه درراستاي اشتغال زايي واقتصاد شهري وروستايي

17-كارآفريني فرهنگي براي كاربردي نمودن بندهاي فوق الذكر.

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع وماخذ

 

 

 -    آسیب شناسی اجتماعی  ،تألیف: دکتر جعفر سخاوت ،تهیه کننده: دکتر منیژه کرباسی ،انتشارات آزمایش متون درسی

 

 -     آسيب شناسي فرهنگي آذربايجان ،دكتر كامران صداقت  ؛ مطالعات موردي ،سال 1387

 

-     مطالعات تحقيقي آماري، سعدآبادي،زهرا ؛ مقاله ،سال 1388